 |
||
|
Châu Âu gồm 49 nước, chia làm 4 khu vực Bắc Âu, Đông Âu, Tây Âu, Nam Âu, có một quá tŕnh xây dựng văn hóa và kinh tế tương đối lâu đời - là một nền văn hóa mang những dấu tích ảnh hưởng quan trọng từ thời Hy Lạp cổ đại, cùng với nhiều nguồn ảnh hướng khác ví dụ như đạo Cơ đốc, đạo Tin lành… Châu Âu có một bề dày về lịch sử, văn hóa, kiến trúc, âm nhạc, thể thao… và có một nền kinh tế ổn định, v́ thế nó luôn có sức lôi cuốn đặc biệt với khách thập phương. Đặc biệt ở châu Âu, việc bảo tồn và giữ ǵn các nét giá trị văn hóa và lịch sử rất được chú trọng, nên ngành du lịch và dịch vụ của châu Âu phát triển vượt bậc. Nhắc đến châu Âu, người ta không khỏi liên tưởng đến khái niệm Liên minh châu Âu, một tổ chức liên chính phủ của các nước châu Âu, đă được chính thức thành lập với tên gọi hiện nay vào năm 1992. Hầu hết các nước trong châu Âu là thành viên của Hội đồng châu Âu, ngoại trừ Belarus, và Ṭa Thánh (Thành Vatican). Trên thực tế, châu Âu ngày càng được dùng là cách gọi tắt để chỉ Liên minh châu Âu (LMCA) và các 25 thành viên. Cứ hằng năm, Liên minh châu Âu lại b́nh chọn một trong số các thành phố tiêu biểu để trở thành “Thủ đô văn hóa của năm”: với mục tiêu tạo một bộ mặt văn hóa châu Âu, tôn vinh văn hóa truyền thống và những nét văn hóa hiện đại mang đậm dấu ấn riêng châu Âu. Đă từng có khá nhiều cách phân loại và t́m biểu trưng cho giá trị châu Âu, mà các giá trị cụ thể được chọn thường là những hiện tượng văn hóa – xă hội có cội nguồn châu Âu rồi từ đó lan tỏa, ảnh hưởng tới những phần c̣n lại của thế giới. Chẳng hạn, 1/ Văn hóa Hy – La, Thiên Chúa giáo, và Tư tưởng coi Con người là trung tâm (Anthropocentrism); hay 2/ Chủ nghĩa Cá nhân (Individualism), Chủ nghĩa Nhân đạo (Humanism), và Lư tưởng Giải phóng Con người (Emancipation); hoặc 3/ Chủ nghĩa Duy lư (Rationalism) và Tư tưởng coi Con người là trung tâm; hoặc 4/ Tự do – B́nh đẳng – Bác ái.... Từ thời tiền sử tới thời hiện đại châu Âu có một lịch sử dài, nhiều biến động và đậm nét văn hóa. Thời cổ đại, người Hy Lạp và người La Mă đă để lại một di sản tại châu Âu trong ngôn ngữ, tư tưởng, luật pháp và tâm trí hiện tại. Phục hưng là một phong trào văn hóa ảnh hưởng sâu rộng tới đời sống trí thức châu Âu ở đầu thời kỳ hiện đại. Bắt đầu ở Italia, và lan ra phía bắc và phía tây trong một cuộc mở rộng văn hóa chậm chạp khoảng hai thế kỷ rưỡi, nó gây ảnh hưởng trên văn học, triết học, nghệ thuật, chính trị, khoa học, lịch sử, tôn giáo, và các mặt khác của đời sống trí tuệ. Chỉ có ở châu Âu, những hiện tượng văn minh - văn hóa mới đạt đến tŕnh độ các giá trị phổ quát, trở thành mô h́nh cho sự phát triển tiếp theo của toàn nhân loại. Giá trị châu Âu, bởi vậy, cho đến tận hôm nay vẫn c̣n nhiều bí ẩn cần phải nghiên cứu và học hỏi.
Nền văn hóa châu Âu có thể được mô tả như một tổng thể hỗn hợp các nền văn hóa đan xen, chồng chéo lẫn nhau qua các thời kỳ lịch sử. Trong tổng thể văn hóa châu Âu, th́ cũng có sự mâu thuẫn đối ngược giữa Bắc Âu và Nam Âu, Tây Âu và Đông Âu, đạo Kito với đạo Hồi… Nền tảng của nền văn hóa châu Âu đă được đặt bởi người Hy Lạp, củng cố bởi những người La Mă, ổn định của Cơ Đốc giáo, cải cách và hiện đại hóa của thế kỷ mười lăm Phục hưng và Cải cách và toàn cầu hóa của đế chế châu Âu vào thế kỷ XIX và XX. Bề dày văn hóa lâu đời của các quốc gia thuộc châu Âu vẫn rất ḥa hợp với cuộc sống phát triển hiện đại, khiến cho châu Âu thực sự trở thành thiên đường và niềm đam mê đối với bất cứ ai yêu thích du lịch và khám phá. Qua nhiều năm tháng biến động về lịch sử, kinh tế và xă hội, châu Âu vẫn giữ nguyên trong ḷng ḿnh những đường nét cổ điển và sang trọng của một nền văn hóa nổi tiếng. Có những đường nét văn hóa rất riêng của châu Âu mà không nơi nào trên thế giới có được hoặc nếu có thể có được cũng không bao giờ đủ sự tinh túy độc đáo bằng chính nơi đă sản sinh ra nền văn hóa này. Hiện nay văn hóa châu Âu là nền văn hóa có sức mạnh ảnh hưởng lớn nhất trên toàn thế giới, bao gồm tất cả các châu lục c̣n lại như châu Á, châu Mỹ, châu Úc, châu Phi… Lư do một phần do những năm tháng lịch sử đô hộ và xâm chiếm của các đế quốc châu Âu, một phần do chính sức hấp dẫn không cưỡng lại được của nền văn hóa nổi tiếng này.
Bảo tàng nghệ thuật - lịch sử Louvre ở Paris Di sản văn hóa châu Âu là tâm điểm cho hầu hết mọi cuộc du hành khám phá của các du khách. Bảo tàng trở thành một phần không thể thiếu của châu Âu, nó được coi như một cây cầu nối liền giữa quá khứ và hiện tại, và là một điểm để khẳng định danh tiếng và cá tính văn hóa của mỗi quốc gia. Hơn một nửa số lượng viện bảo tàng ở châu Âu được thành lầp sau chiến tranh Thế giới thứ hai, thường xuyên được đặt ở các trung tâm đô thị lớn. Hiện nay, khắp châu Âu có tới hơn 15000 viện bảo tàng lón nhỏ, và được viếng thăm bởi trên 500 triệu người mỗi năm.
Quần thể cung điện Alhambra ở Granada Từ thời tiền sử tới thời hiện đại, châu Âu có một lịch sử dài, nhiều biến động và đậm nét văn hóa. Lịch sử châu Âu là lịch sử của những cuộc chiến tranh để chia xẻ và hợp nhất các quốc gia. Mỗi vùng nhỏ trên lục địa này đều có thể từng là một quốc gia nhỏ với một nền văn minh riêng lẻ và những lịch sử hoàng tộc lẫy lừng. Những cung điện ở châu Âu chính là nơi ghi rơ nhất đặc điểm này. Từng là nơi sinh sống của các hoàng gia lâu đời, ngày nay các cung điện này là di tích ghi lại những thời kỳ lịch sử và là điểm thăm quan hấp dẫn. Những cung điện và thánh đường châu Âu từ lâu được xem là những tài sản vô giá của nhân loại với những ṭa lâu đài cổ kính, nguy nga, tráng lệ…
Châu Âu vốn nổi danh bởi lịch sử kiến trúc phong phú và đồ sộ. Từ những nguồn cảm hứng khác nhau, những nền văn hóa khác nhau, châu Âu tạo ra cho ḿnh một phong cách kiến trúc riêng ở mỗi thời kỳ lịch sử như kiến trúc Roman, kiến trúc La mă cổ, kiến trúc Baroque, kiến trúc Gothic, kiến trúc Phục hưng..
Mỗi một góc nhỏ châu Âu, đều có thể cho ta thấy một toàn cảnh tuyệt đẹp của kiến trúc qua các thời đại, những phong cách khác nhau thường đan xen ḥa hợp trong từng quảng trường thị trấn, các đường phố chính và các lâu đài hoặc các khu vực nhà thờ, như để cạnh tranh trong sự phong phú của nghệ thuật.
Để nói về nguồn gốc và sự phát triển, th́ lịch sử Mỹ thuật Âu châu đă đi qua rất nhiều giai đoạn, mỗi giai đoạn lại bao gồm nhiều trường phái khác nhau và đều có những cái nghệ sĩ lớn, những tác phẩm lớn. Mỹ thuật châu Âu có ảnh hưởng gần như tuyệt đối lên mọi nền Mỹ thuật đương đại của nhân loại. Người phương Tây vốn ham mê nghệ thuật nên đâu đâu trên đất châu Âu ta cũng có thể t́m thấy một góc nhỏ trưng bày hoặc một bảo tàng lớn nhỏ với những bộ sưu tập phong phú, quư giá. Mỹ thuật châu Âu không chỉ được thể hiện trên giấy, vải mà c̣n trên cả những bức tường nhà thờ, thánh đường, cung điện …
Châu Âu, đặc biệt là vào mùa du lịch sẽ vô cùng sống động, và đầy ắp âm nhạc. Âm nhạc vang lên ở khắp nơi, trên đường phố, trong bến tàu điện ngầm, trong các quán ăn… Tạo nên bộ mặt hân hoan ấy chính là những người nghệ sĩ vô danh, những nhạc công nh́n rất b́nh dị, đơn giản, họ là những nghệ sĩ đường phố. Với cái ống bơ hoặc một cái mũ lật ngược dưới chân để hứng tiền lẻ, họ có thể biểu diễn suốt cả ngày trời, dù đông hay hè. Những bản nhạc rộn ràng, lảnh lót du dương, sống động… như níu chân khách qua đường, như một nét văn hóa như không thể thiếu của nhiều thành phố phương tây.
Tiền thân của danh hiệu “Thủ đô Văn hoá” là chương tŕnh “Thành phố Văn hoá” do Liên minh châu Âu (EU) khởi xướng từ năm 1985. Thành phố Athen của Hy Lạp là "Thành phố Văn hoá" đầu tiên được nhận danh hiệu này. Từ năm 2005, EU đổi tên danh hiệu này là "Thủ đô Văn hoá", thành phố Cock của Irland là thành phố đầu tiên nhận danh hiệu này, tiếp đó là thành phố Patras của Hy Lạp năm 2006 và Luxembourg năm 2007. Những thành phố giành được danh hiệu “Thủ đô Văn hoá châu Âu” sẽ được EU cấp một khoản ngân sách để hỗ trợ hoạt động lễ hội và văn hóa trong suốt cả năm… Mục tiêu chính nhằm tạo một “bộ mặt” văn hóa châu Âu mới, tôn vinh văn hóa truyền thống vốn giữ vai tṛ quan trọng trong cuộc sống và cả những nét văn hóa hiện đại mang đậm dấu ấn riêng của thành phố đó. Đây sẽ là một dịp tốt để thành phố đẩy mạnh hoạt động du lịch.
Với nền văn hóa phong phú đa dạng và lâu đời, châu Âu có thể coi là một thiên đường lễ hội. Những lễ hội văn hóa liên tiếp và mở ra liên tiếp suốt năm, với những hoạt động sôi nổi và ư nghĩa, có sức mê hoặc với mọi du khách. Carnival - lễ hội sắc màu: Là lễ hội đường phố lớn nhất châu Âu, bữa tiệc Carnival vừa phủ mọi sắc màu, âm nhạc, nụ cười và sự đam mê.
Trong khi các nước châu Á đón chào Tết Nguyên đán cổ truyền Đinh Hợi th́ mùa lễ hội carnival cũng bắt đầu tưng bừng diễn ra khắp nơi trên toàn thế giới từ giữa cuối tháng 2-2007. Nhiều màn tŕnh diễn, nhảy múa, âm nhạc, hóa trang diễn ra tấp nập thu hút hàng vạn người trên đường phố ở các thành phố lớn từ châu Âu đến Bắc Mỹ. Thế nhưng cả thế giới buộc phải hướng về thủ phủ Rio de Janeiro của Brazil để chứng kiến sự sôi động và muôn sắc màu bậc nhất từ lễ hội hóa trang carnival tại đây. Lễ hội đă khai mạc với hàng chục ngàn diễn viên, vũ công hóa trang tham dự. Mười ba đội vũ công từ các trường dạy múa samba liên tục tŕnh diễn với đủ mọi cách hóa trang, bộc lộ nét riêng biệt. Với truyền thống qui mô và mang dấu ấn đời sống văn hóa độc đáo của ḿnh, carnival c̣n là mùa vụ làm ăn du lịch cho thành phố tổ chức. Trong ba thập niên qua, ngày hội lớn này thực sự là một bữa tiệc thập cẩm đầy sắc màu, đủ làm no mắt hơn 10 ngàn người tham dự. Cứ như thế, từ 10 giờ sáng đến hơn 3 giờ chiều, tiếng trống tiếng nhạc và các vũ điệu samba sôi động không bao giờ ngưng trên đường phố, cộng thêm sự reo ḥ cổ vũ nồng nhiệt của hơn mười ngàn khán giả hai bên, khiến ngày lễ hội Carnival cuối tháng năm luôn là một trong những ngày hội được mong chờ nhất trong năm. Lễ hội tháng Tư (Feria de Abril): Lễ hội tháng Tư của Tây Ban Nha với điệu nhảy Flamenco rực lửa là trung tâm của mọi hoạt động. La Tomatina: Lễ hội cà chua của Tây Ban Nha, một trong những lễ hội mùa hè nổi tiếng nhất của xứ ḅ tót và cũng là lễ hội...bẩn nhất được tổ chức vào thứ tư cuối tháng tám hằng năm. Lễ hội diễn ra vào giữa ngày sau khi đă trải qua một tuần liên hoan đường phố với các hoạt động diễu hành, khiêu vũ và âm nhạc trỗi lên khắp nơi. Đúng giờ khai mạc, năm chiếc xe tải “oằn gánh” v́ chở theo 100 tấn cà chua dập neo tại trung tâm của thị trấn. Trước đó, những người sống tại khu “tác chiến” phải che đậy mặt tiền cửa tiệm hoặc nhà ở bằng những tấm bạt nilông. Những người tham dự, canh đúng tiếng pháo lệnh và nhào tới các xe tải, lấy cà chua ném vào bất ḱ người nào trông thấy. Quang cảnh hỗn độn ngày một gia tăng khi số cà chua đă lấy sạch khỏi xe và vương văi khắp nơi. Sau một giờ “tắm cà chua” đầy thỏa thích, những người tham dự sẽ nhảy ùm xuống một con sông gần đó để gội sạch tất cả tàn dư của trận chiến. Lúc này xe cứu hỏa dùng ṿi rồng rửa sạch đường phố. Lễ hội ném cà chua La Tomatina là một truyền thống đặc trưng của thị trấn im ắng Buñol kể từ 1944, đơn giản chỉ để vui mà không hề mang ư nghĩa tôn giáo hay chính trị ǵ. Không ai biết chắc nguồn gốc lễ hội này, nhưng có lẽ nó xuất phát với việc người ta ném cà chua vào nhau - một tṛ ẩu đả của những nhóc con chưa trưởng thành hoặc thái độ phản đối trước một màn tŕnh diễn nghệ thuật dở tệ. Octoberfest: Lễ hội tháng Mười của Đức là lễ hội bia lớn nhất thế giới, người ta nhảy múa, khiêu vũ và thưởng thức bia Đức cùng món xúc xích đặc sản.
Hàng năm tuần cuối tháng 9 và đầu tuần tháng 10 thường tổ chức lễ Bia trong 16 ngày, nên gọi là lễ Bia tháng 10. Theo lịch sử ngày xưa lễ cưới của hoàng tử Ludwig (sau này là vua Ludwig đệ nhất) và công chúa Therese von sachsen- Hildburghauen ngày 12 tháng 10 năm 1810. Được tổ chức lễ lớn mừng cô dâu chú rể, sau đó đă trở thành phong tục lễ Bia tháng 10. Trải qua thời gian nhiều thay đổi, từ năm 1870 bắt đầu có những lều Bia lớn được dựng trên cánh đồng cỏ xanh tươi, c̣n lại cho đến ngày nay. Qua những giai đoạn lịch sử lễ hội Bia tháng 10 đă bị gián đoạn 24 lần không tổ chức được bởi v́ chiến tranh, các nạn dịch tả (Cholera), sự lạm phát (Inflantion) Các năm được nhắc lại trong lịch sử như sau : năm 1870 xảy ra chiến tranh Pháp-Đức, năm1873 dịch tả từ năm (1914- 1920) thế chiến thứ nhất, thế chiến thứ 2 (1939-1948). Mở đầu lễ Bia theo truyền thống tại Munich thường diễn hành từ 10 giờ sáng xe ngựa, người diễn hành mặc sắc phục cổ truyền của từng vùng trong điạ phương, đàn ông quần da ngắn tới đầu gối, đội mũ có lông gà hay lông chim, đàn bà áo hơi hở phần trên ngực, ríp có miếng yếm cột ngang bụng dài xuống tới chân, khoảng 150 nhóm khác nhau diễn hành phô trương đời sống như các ngành tiểu công kỹ nghệ, nông nghiệp… Những đoàn nhạc cổ truyền, những đàn ngưạ to lớn chở những thùng Bia, kéo những khách danh dự như Thủ tướng tiểu bang, thị trưởng thành phố, những đoàn diễn hành về cánh đồng cỏ gọi là Theresienwiese rộng 31 Hectar nơi tổ chức Lễ Bia. Người dùng búa bằng gổ để đóng ṿi vào thùng Bia đầu tiên phải là ông thị trưởng cuả thành phố, sau đó hàng loạt các thùng Bia được mở ra cho ngày Hội. Sinh hoạt rất vui nhiều người không quen uống bia, th́ tham dự hội chợ các tṛ chơi như: bắn súng, câu cá... nhưng cũng có nhiều tṛ chơi nguy hiểm nếu ai bị bệnh tim th́ đừng chơi các tṛ chơi quá căng thẳng thần kinh như: Achterbahn, Euro Star xe chạy nhiều ṿng như số 8 đảo ngược, nhiều tṛ chơi khác như Zum Pia, TopSprin... Những lều bia dựng bằng thép và gỗ mái lợp vải ny lon đặc biệt, thường có màu xanh trắng tượng trưng cho màu cờ của tiểu bang Bayern, chia nhiều khu từ A đến Z cho tiện việc phục vụ cũng như đặc chỗ, chính giữa lều là bục cao dành cho ban nhạc đánh trống thổi kèn, ca sĩ hát nhạc dân ca, quan khách có thể hát theo ngồi trên ghế dài hai khuỷu tay, móc vào tay người ngồi bên cạnh, mọi người đều làm như mắc xích ngồi lắc qua lắc lại, có nhiều nhóm cao hứng ôm vai đứng luôn trên ghế nhảy theo điệu nhạc. Christmas: Vào đêm Giáng Sinh, 24 tháng Mười Hai, gia đ́nh tụ họp lại, cùng ăn bữa tối Giáng Sinh và trao nhau những món quà, mọi người nhảy múa quanh cây Giáng Sinh và cùng hát những bài ca Giáng Sinh.
Qua hơn nửa thế kỷ phát triển, nhất thể hoá châu Âu đă từ 6 nước lúc ban đầu phát triển thành l5 nước như ngày nay, và năm 2004 phát triển thành 25 nước. Nguồn gốc sau xa của nhất thể hoá châu Âu là ở tính đồng nhất của văn minh châu Âu. Văn minh cổ điển châu Âu bắt nguồn từ Hy Lạp. Tiến tŕnh “Hy Lạp hoá” làm cho văn minh Hy Lạp cổ đại và văn minh La Mă cổ đại giao hội nhau, cùng tạo nên bộ khung của văn minh châu Âu. Sau khi Kito giáo trở thành “quốc giáo” La Mă, tín ngưỡng tôn giáo chung lại làm cho người châu Âu tiếp cận nhau, nhận thấy những nét chung ở nhau. Sau đó, sự h́nh thành “thế giới Kito giáo” đánh dấu châu Âu đă hoàn thành việc chuyển từ văn minh cổ điển sang văn minh Kito giáo. Giữa 2 nền văn minh này có sự phân giới rất rơ nét, nhưng có một điểm tương đồng, tức là làm cho Tây Âu duy tŕ sự nhất thể về văn minh. Thế kỷ XII về sau, quốc gia dân tộc châu Âu nổi lên, một mặt tạo điều kiện cho giao lưu giữa nhân dân các nước châu Âu và cho bá quyền của châu Âu trên thế giới, nhưng mặt khác cũng làm cho sự phân liệt của châu Âu kéo dài và dẫn đến chiến tranh liên miên không dứt. Những cuộc chiến tranh này gây ra tai hoạ lớn cho văn minh châu Âu, nhưng về khách quan chúng cũng thúc đẩy giao lưu văn hoá giữa các quốc gia dân tộc. Lúc này những người theo chủ nghĩa lư tưởng châu Âu đă đề ra nhiều phương án thống nhất châu Âu: Saint Pierre đề xuất tư tưởng “Liên bang châu Âu”, c̣n Rousseau th́ cho rằng chỉ có dựa vào ư chí nhân dân các dân tộc mới có thể thực hiện sự liên hợp châu Âu; Bentham và Kant lần lượt đề ra kế hoạch hoà b́nh phổ biến và vĩnh cửu; Saint Simon dốc sức vào việc “tổ chức lại xă hội châu Âu”, nêu ra rằng cần xây dựng một liên minh theo chế độ nghị viện, c̣n Napoléon từng có kế hoạch hùng vĩ về thống nhất châu Âu bằng vũ lực. Sau khi Thế chiến I kết thúc, tư tưởng liên hợp châu Âu có được động lực mới. Coudenhove Kalergi cho rằng châu Âu cần giữ ǵn cá tính của ḿnh, trong đó điều quan trọng nhất là linh hồn chung châu Âu với 3 đặc tính: chiều sâu Kito giáo, chiều rộng Hi Lạp, chiều cao German. Việc Nazi lên nắm quyền ở Đức đă tuyên bố kế hoạch Liên bang châu Âu phá sản. Thế chiến II làm cho quá tŕnh suy sụp của châu Âu gay gắt thêm. Trong cuộc chiến tranh này, sự tan ră của hệ thống châu Âu truyền thống đă trở thành thực tế không thể thay đổi. Trải qua thảm hoạ của Thế chiến II, người châu Âu nh́n lại vấn đề liên hợp châu Âu, họ càng tin rằng lối thoát duy nhất để giải quyết vấn đề châu Âu chỉ có thể là thống nhất châu Âu. Năm 1946 Churchil đề xuất ư tưởng về hợp chủng quốc châu Âu; năm 1950, Shuman đề xuất kế hoạch về liên bang châu Âu; năm 1951, Jean Money khi thiết kế cộng đồng than sắt châu Âu đă nhấn mạnh triển vọng thống nhất châu Âu và chỉ ra rằng cần làm cho sự nghiệp than sắt của 6 nước thuộc cộng đồng này tiếp tục phát triển cho đến khi h́nh thành hợp chủng quốc châu Âu; năm l959, Tổng thống Pháp de Gaulle đă nêu ư tưởng xác lập một châu Âu thống nhất từ Đại Tây Dương tới Ural. Nhất thể hoá châu Âu có nguồn gốc tư tưởng văn hoá sâu xa. Sau Thế chiến II, giấc mơ mấy ngh́n năm thống nhất châu Âu dần được thực hiện. Quan niệm về thống nhất châu Âu với cơ sở là tính đồng nhất và tính đa dạng của châu Âu đă h́nh thành nên quan niệm giá trị chung, nguồn gốc tư tưởng văn hoá và bản sắc văn hoá chung. Đây là cơ sở sâu xa để nó thực hiện nhất thể hoá.
Nhất thể hoá châu Âu hiện nay đang đứng trước một nhiệm vụ kép là tiếp tục phát triển cả chiều rộng lẫn chiều sâu. Trong t́nh h́nh này, việc xây dựng “châu Âu văn hoá” không chỉ là sự lựa chọn tất yếu để làm sau thêm nhất thể hoá, mà c̣n là một bảo đảm mạnh mẽ để củng cố nhất thể hoá kinh tế, chính trị. Thực chất của châu Âu văn hoá là thực hiện dung hợp văn hoá hơn nữa trên cơ sở văn hoá chung để thúc đẩy nhất thể hoá châu Âu và nền văn minh châu Âu phát triển. Trong lịch sử châu Âu đă h́nh thành các nền văn hoá dân tộc đa dạng. Do vậy khi xây dựng châu Âu văn hoá, tất yếu phải lựa chọn nguyên tắc kết hợp giữa tính đa dạng và nhất thể hoá. Đây là lựa chọn duy nhất có thể. Liên minh châu Âu một mặt nhấn mạnh tính đa dạng của văn hoá châu Âu và sự khác biệt rơ rệt giữa các nước và các khu vực khác nhau, mặt khác cũng nêu ra việc bảo vệ những di sản văn hoá quan trọng chung của châu Âu trên cơ sở tôn trọng tính đa dạng khu vực và dân tộc, thúc đẩy sự phồn vinh của các nền văn hoá các nước thành viên.
Hiện nay do sự mở rộng theo ư nghĩa số lượng và địa lư các thành viên mà tác động Liên minh châu Âu sẽ càng toàn diện hơn. Các nước thành viên sẽ trước hết dốc sức vào việc tái xác định vị trí có lợi của ḿnh hay của tiểu khu vực ḿnh trong đại gia đ́nh Liên minh châu Âu, điều này sẽ gần như tất yếu ảnh hưởng đến sự h́nh thành ư thức về cộng đồng dựa trên lợi ích chung và bản sắc. Quá tŕnh bắt đầu từ đầu những năm l990 rất có thể chỉ là “thời kỳ tiêu hoá xă hội và văn hoạt sau khi nhất thể hoá kinh tế và chính trị đă đạt được bước tiến triển quan trọng. Sự thúc đẩy của thời kỳ tiêu hoá đối với tiến tŕnh nhất thể hoá châu Âu không chỉ là tất yếu, mà c̣n là nhân tố thúc đẩy quan trọng đối với chu kỳ nhất thể hoá tiếp theo. Hiện nay, trong phạm vi Liên minh châu Âu, vấn đề văn hoá thuộc phạm vi điều hoà hợp tác của các nước, không có tính cưỡng chế. Nhưng Liên minh châu Âu có ư đồ thông qua lập pháp để tiến hành các hoạt động văn hoá chính thức và tăng đầu tư tài chính, qua đó h́nh thành khu vực văn hoá phiếm Âu, và trên cơ sở đó nhấn mạnh tính đồng nhất châu Âu, xây dựng bản sắc văn hoá. Liên minh châu Âu cố gắng phá vỡ các loại chính sách giao lưu văn hoá dược áp dụng dựa trên cương giới văn hoá của quốc gia dân tộc, và ở mức độ nhất định đă thu được hiệu quả tích cực. Về lâu dài, chỉ thông qua nỗ lực quan phương và hợp tác của giới elit các nước th́ tác dụng hạn chế. Hơn nữa, thứ bản sắc văn hoá chính thức này c̣n do điều kiện bên ngoài quyết định, đặc biệt là khi đối mặt với bá quyền văn hoá của Mỹ.
Bên cạnh tác động thúc đẩy tích cực, nhân tố văn hoá cũng có tác động cản trở tiến tŕnh phát triển nhất thể hoá châu Âu. Hiện nay Liên minh châu Âu đang đứng trước vấn đề tính đồng nhất văn hoá khi mở rộng sang phía Đông. Không chỉ các cá thể mới gia nhập làm tăng thêm độ khó khăn cho việc xây dựng văn hoá chung, mà các quốc gia mà bản thân thuộc tính văn hoá không thuộc về văn hoá Kito giáo cũng gia nhập Liên minh châu Âu tạo ra thách thức mới cho bản sắc văn hoá của nó. So với các tiêu chuẩn gia nhập Liên minh như chế độ xă hội, chính thể dân chủ th́ văn hoá là khó xác nhận nhưng lại không dễ thay đổi, quán tính h́nh thành trong lịch sử của nó dường như rất khó cải biến. Các nền văn hoá dân tộc, dựa trên những cơ sở văn hoá khác nhau, bằng phương thức riêng của ḿnh, cản trở nhất thể hoá châu Âu phát triển sâu thêm. Nguyên nhân là ở chỗ văn hoá dân tộc quyết định phương thức hành xử của dân tộc, hành vi của các tác nhân đại biểu cho các nền văn hoá dân tộc khác nhau trên sân khấu châu Âu là sự mở rộng logic của các nền văn hoá dân tộc riêng của chúng, do vậy cùng với sự sâu thêm của tiến tŕnh nhất thể hoá châu Âu và sự mở rộng Liên minh châu Âu về phía Đông, các loại mâu thuẫn do khác biệt văn hoá dân tộc cũng sẽ nổi bật lên và trực tiếp ảnh hưởng tới sự hợp tác bên trong Liên minh châu Âu, từ đó ảnh hưởng đến tiến tŕnh chính trị của nhất thể hoá châu Âu. Liên minh châu Âu tất yếu sẽ phải đảm đương nhiệm vụ điều hoà sự dụng độ văn hoá dân tộc và xây dựng văn hoá châu Âu.
Ẩm thực châu Âu mỗi vùng miền đều có nét chung và nét riêng, quy định do lịch sử phát triển, văn hóa truyền thống và thế mạnh nông nghiệp của từng vùng miền. Các món ăn châu Âu luôn được những người sành ăn ngưỡng mộ bởi sự hài ḥa, tinh tế nhưng đơn giản và sang trọng. Thực khách luôn bị mê hoặc bởi cái vị béo bùi của phô mai, bơ, sữa; sự phong phú của các lọai gia vị; cách chế biến rất riêng… Tuy từng nước đều có đa dạng đặc sản và món ăn riêng nhưng nói chung ẩm thực các nước phương Tây đều có những đặc tính phổ biến, phân biệt với ẩm thực các châu lục khác. Như so với nấu ăn truyền thống của các nước châu Á, trong ẩm thực châu Âu, thịt là thành phần nổi bật hơn và đáng kể trong khẩu phần. thịt ḅ, thịt cừu là món ăn phổ biến trên khắp phương Tây. Món ăn phương Tây cũng đặt trọng tâm đáng kể vào nước sốt , v́ khẩu phần thịt của châu Âu thường khá lớn nên khả năng thấm gia vị thường không cao. Các sản phẩm sữa thường xuyên được sử dụng trong quá tŕnh nấu ăn. Ngũ cốc và bánh ḿ từ lâu đă được các nguồn phổ biến nhất của tinh bột trong các món ăn châu Âu, cùng với ḿ, và các loại bánh ngọt. Ng.oài ra khoai tây cũng là một nguồn cung cấp tinh bột chính trong chế độ ăn uống của người châu Âu. Ẩm thực Ư khiến với sự kết hợp hài ḥa giữa các hương vị. Pizza và ḿ ống dường như trở thành một biểu tượng ẩm thực độc đáo mang phong cách Ư, và đă trở nên nổi tiếng toàn cầu. Người Pháp rất sành ăn và xem trọng chuyện ăn uống. Ẩm thực Pháp nổi tiếng bởi rượu vang, pho mát và các món ăn như ốc sên hay gan ngỗng béo. Người Pháp dường như không có khái niệm ăn nhanh. Dù có vội vă đến mấy, họ cũng ngồi vào bàn dùng bữa chỉnh tề chứ ít khi mua vội món nào đó ăn dọc đường đi. Ẩm thực Tây ban nha đặc biệt phong phú, và chịu nhiều luồng ảnh hưởng. Có rất nhiều đặc sản của các vùng, và cách thức nấu nướng chế biến các món đặc sản này cũng nhiều như số đầu bếp ở Tây Ban Nha. Chỉ nếm thử tất cả các món ăn ở Tây Ban Nha thôi cũng phải làm cả một cuộc hành tŕnh ẩm thực hàng năm trời. (C̣n tiếp…) Phần 2 |
|
|
 |
 |
 |
